Schrijvers in Maine

De wegen in Maine zijn smal en lijken soms eindeloos. Je rijdt langs uitgestrekte bossen en velden, moerassige stukken grond en stille meren naar het volgende dorp. Een ideale omgeving voor schrijvers.

In de bibliotheek van Blue Hill is een aparte kamer ingericht voor de boeken van schrijvers uit Maine. Er staan nogal wat thrillers, veel zijn er geschreven door vrouwen. Helemaal rechts is er een plank gereserveerd voor Van de Wetering (bij de W, soms staat hij bij de V). Aan de andere kant van de ruimte staat het werk van Sanford Phippen. Die vertelt in het autobiografische Kitchen Boy hoe het is om op te groeien in Maine. Als bleue jongen van zeventien krijgt hij met hulp van zijn moeder een baantje in een pension annex kreeftenrestaurant in Bar Harbor. De pinnige eigenaresse uit Kansas en haar personeel halen hem uit zijn benauwde wereld. ‘If you love Maine, you will love this book,’ zegt de beroemde thrillerschrijver en Stephen King op het achterflap. En Janwillem van de Wetering prijst het boek aan als een geweldige manier om Maine te leren kennen. Zelf noemde hij de staat ooit het Drenthe van Amerika.

Phippen interviewde Van de Wetering voor de serie A Good Read van PBS. Hij vraagt zich af waarom iemand als Janwillem van de Wetering – van rijke komaf, zenstudent en succesvol detectiveschrijver – zich uitgerekend aan de kust van Maine vestigt. Is dat de uitkomst van de zoektocht die hij zijn leven lang ondernam? Van de Wetering antwoord dat hij Maine in ieder geval een ideale plaats is om te leven. Overal kun je parkeren, je kunt er alles krijgen wat je nodig hebt tegelijkertijd ben je er omgeven door een ongelooflijk rijke natuur. In Nederland moest hij veel belasting betalen en in Maine kon hij goedkoop land kopen. Aanvankelijk wilde hij die grond doorverkopen, hij is tenslotte een Hollander. Maar toen hij zag hoe prachtig de plek was, besloot hij er een huis te bouwen. Zo gaat dat. Toeval speelt een grote rol in het leven.

Van de Wetering leerde Maine kennen tijdens zijn bezoeken aan Walter Nowick, die hij eind jaren vijftig in het klooster in Japan had leren kennen. Nowick was na de dood van zijn zenmeester teruggekeerd naar Amerika en gaf sinds 1970 leiding aan de door hemzelf opgerichte Moonspring Hermitage in Surry. Van de Wetering ging er regelmatig een paar weken naar toe om te mediteren. In 1975 ging hij er wonen, samen met zijn vrouw en dochter. In Nederland waren zijn vier eerste boeken verschenen en was hij een geziene figuur in kranten en tijdschriften.

Het interview met Phippen is vermoedelijk gemaakt in 1999. Van de Wetering vertelt dat hij niet meer mediteert maar wel werkt aan een boek over de dood: tekeningen met korte teksten. In zijn huis heeft hij altijd een Book upstairs and a book downstairs om aan te werken. Aan al die roem hebt je niets, zegt hij. Het komt nooit uit. Die mooie vrouwen komen altijd naar je toe als je op stap bent met je eigen vrouw, je kind en je hond. In Holland is hij vergeten, zijn boeken zijn er niet eens verkrijgbaar in de winkel. In Duitsland was hij eveneens vergeten, maar wordt hij nu herontdekt als filosofische detectiveschrijver. In Frankrijk is hij nooit out of print geweest maar ook nooit heel goed verkocht. Dat is ook zo in Amerika – al sinds zijn eerste boek. Volgens Phippen is hij in Amerika een cultschrijver.

Roem, je hebt er niets aan. Wat overblijft is een plankje boeken in de bibliotheek.